Burjuva muhalefet iktidarın milliyetçi basınçlarına direnecek cesaret ve genetiğe sahip değildir. Sosyalist hareket zayıftır. Yine de vurgulamalıyız ki, iktidarın tüm çabalarına karşın Teknofest benzeri araçlarla yürüttüğü propagandalar iktidarın arzuladığı ölçüde sonuç vermemekte, geniş gençlik kesimlerini iktidara sıcak bakmaya sevk etmemektedir. En başta kocaman bir kitle oluşturan Kürt gençliğini bu hikâyeyle tavlamak mümkün değildir; zira geliştirilen askerî teknolojinin ilk hedefi onlardır. Kendisini Turancı olarak tanımlayanından Kemalist olarak tanımlayanına kadar geniş bir genç milliyetçi kitle de bu numaralarla iktidarın dümen suyuna girmeyeceğini hem son seçimlerde hem de bilhassa 19 Mart eylemleri sürecinde göstermiştir. İktisadi felâket devam ederken, genç işsizlik tarihsel rekorlar kırarken, üniversite diplomaları çöpe dönüşmüş ve gelecek hayalleri suya düşmüşken, kültürel/sosyal nefes alma kanalları dahi her yönden tıkanmaya çalışılırken rejimin gençliğin geniş kesimlerini sırf söylemle yanına çekmesi mümkün değildir.

Bu yazıda, geçmişteki sermaye aktarımının nasıl ve hangi süreçler içinde gerçekleştiğini tarihsel bağlamı içinde ele alacağız. Bugün dünyada kapitalizm, tarihsel bir krizle karşı karşıya ve buna bağlı olarak Üçüncü Dünya Savaşı yaşanıyor. Türkiye’de ise bir taraftan sermaye birikim süreci korkunç bir emek sömürüsü ve doğa talanı temelinde ilerlerken, diğer taraftan rejimin muhalif burjuva kesimlerden açık el koymanın yanı sıra ve türlü dümenlerle gasp ettiği sermayeyi yandaş sermaye gruplarına transfer ettiği görülüyor. İşte bu transferler, olağanüstü süreçlerin beraberinde getirdiği olağanüstü fırsatlar olarak değerlendirilmektedir.

Devrimci proletaryanın unutulmaz önderi ve öğretmeni Lenin, 2 Ekim 1920’de, sosyalizmin kurucusu olacaklarını söylediği Sovyetler Cumhuriyeti’nin gençlerine hitaben yaptığı konuşmada, onlara görevlerini şöyle özetliyordu; “öğrenin, … ancak insanlığın yarattığı tüm hazinelerin bilgisiyle kafanızı zenginleştirdiğiniz zaman, komünist olabilirsiniz.” Ancak aradan geçen 84 yılda çok şey değişti, sosyalizm kurulamadığı gibi, sosyalizm mücadelesinde proletaryaya yol gösterecek olan Marksizm de tahrif edildi. Marksizmin yerini ya burjuva ideolojisi ya da Stalinizm, reformizm türünden Marksizm dışı ideolojiler aldı.

Kapitalizm en başından beri, insan emeğini dizginsizce sömürürken doğayı da sınırsızca talan etme eğilimindedir. Kara parçalarının dört bir yanındaki doğal kaynakları sınırsız bir açgözlülükle talan eden sermaye, gözünü okyanusların binlerce metre derinliğine, koyu karanlık maviliklere de dikmiş durumda. Burjuvazi denizleri de yağmalanacak yeni maden alanları, yağmalanacak yeni hazineler barındıran kârlı alanlar olarak görüyor. Derin deniz madenciliği veya deniz dibi madenciliği olarak adlandırılan faaliyetler, kapitalist sistemin doğanın en ulaşılmaz alanlarını bile gözünü kırpmadan talan edebileceğini gösteriyor. Karalar yetmedi, şimdi sıra denizin derinliklerinde. Bu, kâr hırsı ile yanıp tutuşan sermayenin doğamıza yönelik nasıl da fütursuzca davrandığına ve onun tıynetine işaret ediyor.

Kapitalizm, işsizliğe, kölece çalışma koşullarına, sefalet ücretlerine, güvencesizliğe ve geleceksizliğe mahkûm edilen gençlere, bu koşulları değiştirmek için mücadele etmek dışında bir seçenek bırakmıyor. Bu yüzden 2008 kriziyle başlayıp 2020 kriziyle hızlanan isyan dalgalarında gençliği en önde görüyoruz. Avrupa’dan Amerika’ya, Asya’dan Afrika’ya onlarca ülkede birbiri ardına patlak veren isyanlarda emekçi sınıfların gençleri giderek çok daha kitlesel ve çok daha radikal bir şekilde tepkilerini akıtıyorlar meydanlara. Bugünlerde ise isyan ateşi Sırbistan’ın ardından iki Asya ülkesini, Endonezya ve Nepal’i tutuşturdu.

12 Eylül’den günümüze yaşanan bu dönüşüm, ülkede genel anlamda bir demokratikleşmeyi burjuva güçlerin birbirleriyle kapışmasının bir sonucu olarak beklemenin beyhude olduğunu net bir biçimde bize göstermektedir. Burjuva güçlerin birbirlerine karşı kullandıkları söylemler, vaad ettikleri demokratik ilerlemeler vs, sadece kendi siyasetlerinin arkasına emekçi kitleleri yığmak için kullandıkları göz boyama taktiklerinin gereğidir. Askeri vesayete karşı mücadele yürüttüklerini söyleyenlerin geldikleri nokta bunu fazla söze gerek bırakmayacak şekilde göstermektedir. Şu burjuva güç iktidardan düşebilir, onun yerine bu burjuva güç gelebilir; ancak bu değişimler emekçilerin demokratik taleplerinin karşılanmasını sağlamayacaktır. Unutulmamalıdır ki, demokratikleşmeve işçi sınıfı adına gerçek kazanımlar sadece devrimci mücadele ile elde edilebilir.

Elif Çağlı’nın Eylül Günlüğü adını verdiği şiir kitabında yer alan şiirler, 1981-1983 yılları arasında yazıldı. 12 Eylül faşizminin işçi sınıfının mücadelesini ezerek tüm örgütlerini dağıttığı, devrimci örgütlere ağır darbeler indirdiği, yüz binlerce insanın tutuklama, işkence, hapis, sürgün ve işten atmayla cezalandırıldığı, tüm toplumun karanlığa ve acıya boğulduğu yıllarda… 12 Eylül 1980 askeri faşist darbesinin üzerinden 45 yıl geçti. Bugünün işçi kuşakları 12 Eylül’ü ancak kitaplardan, filmlerden, anlatılardan biliyor. Ama 12 Eylül’ün siyasal, toplumsal, ekonomik vb. her alanda yarattığı tahribatın etkisi bugün de sürüyor. Üstelik faşist darbeyle ağır yara alan işçi sınıfı ve devrimci hareket henüz yaralarını saramadan, 12 Eylül’ün hesabını soramadan bu kez sivil faşist rejimin karanlığına itilmiş durumda.

Faşist rejim, yerel seçimlerden birinci parti olarak çıkan ve Özgür Özel-Ekrem İmamoğlu liderliğinde en güçlü iktidar adayı olarak görünen CHP’yi etkisiz kılma saldırılarının son perdesini, Özgür Çelik başkanlığındaki İstanbul il yönetimini sözde mahkeme kararıyla görevden alıp kayyum atayarak sahneye koydu. Herkesin de farkında olduğu gibi iş adım adım Özgür Özel yönetiminin tasfiyesine doğru ilerliyor. Rejimin 15 Eylülde verdirteceği mahkeme kararıyla CHP’nin son kurultayının geçersiz sayılması ve bu karara göre CHP genel merkez yönetiminin görevden alınması bekleniyor. Belediyeleri kıskacı altına alarak ve cumhurbaşkanı adayı da olan Ekrem İmamoğlu’nu hapse tıkarak CHP’yi zayıflatmaya çalışan rejim, şimdi doğrudan parti örgütünü dağıtmak üzere planının yeni aşamasına geçmiş durumda.

Kenya’dan ABD’ye ve Avrupa’ya aktardığımız tüm bu mücadele örnekleri işçi sınıfının devrimci örgütlenmesi bağlamında göz ardı edilemez zaaflar barındırmaktadır. Mesela Kenya’da yüz binler isyan halindeyken bir genel grevin örgütlenememesi üzerinde düşünülmesi gereken ve Türkiye’deki mevcut örgütsüzlük tablosunu da yansıtan bir örnektir. Yine her türlü fedakârlığa karşın ABD ve Avrupa’da aralıksız sürdürülen savaş karşıtı eylemlerin yeterince etkili sonuçlar üretememesi de bu kapsamda ele alınabilir. Ancak henüz yeterli bilinç ve örgütlülük düzeyine ulaşamamış olsalar da tıpkı Kenya örneğinde olduğu gibi dünyanın neresinde olursa olsun, işçilerin ve emekçi gençliğin sömürü düzenine karşı attıkları her bir slogan, göğe yükselttikleri her bir yumruk burjuvaları dehşet içinde bırakırken, mücadeleci işçilere ve gençlere mücadele azmi aşılamaktadır.

Kürt sorunu Türkiye’nin çok önemli ve büyük bir sorunudur. Egemenler tarafından Türkiye’de işçi sınıfı kitlelerini şoven milliyetçi zehirle felçleştirmek için alabildiğine kullanılmıştır ve kullanılmaktadır. İşçi sınıfı devrimcileri, işçi sınıfını bölen ve onun devrimci mücadelesine zarar veren şovenizme karşı daima kararlılıkla mücadele ederler. Sınıf devrimcilerinin net olarak karşısında ve yanında olduğu temel şeyler vardır: Şoven-ırkçı Kürt düşmanı politikaların, özellikle de bunların temel bir parçası olan savaş politikalarının daima karşısında dururlar ve Kürt halkının ulusal-demokratik hak ve taleplerinin yanında olurlar.

Hiçbir şey tek boyutlu ilerlemiyor. Evet, emekçi kitlelerde ve özellikle gençlerde sosyalist fikir ve söylemlere yönelme, cesaretle mücadeleye atılma eğilimi var. Fakat bunun farkında olan egemenler faşist örgütleri sistemli bir şekilde besliyor, güçlendiriyor. ABD’nin başında olan Trump adeta bu faşist yükselişin lideridir. Buna karşı reformist siyaset temelinde verilecek mücadelenin sınırları bellidir. Elif Çağlı’nın dediği gibi, bu pisliği ancak devrim temizler! Devrimci işçi sınıfının örgütlü birliği doğru siyasal mevziyi sağlar, kapitalist ideolojinin işçi sınıfı içinde yaratacağı kafa karışıklıklarını, savrulmaları engelleyebilir. İşçi sınıfını hedefe kilitler. Dünya işçi sınıfının kapitalist çürüme çağında sosyal demokrat vaatlere değil onu devrime götürecek bir siyasal önderliğe ihtiyacı var. Bugün görev emekçi kitlelerin dünya meydanlarındaki mücadelesinde açığa çıkan isyanı görüp bu isyanı kapitalizmi yıkma perspektifiyle büyütmek ve örgütlemektir. Bu elbette ki zordur ama pekâlâ mümkündür.

Bugünün Türkiye’sinde, faşist rejimin her türlü baskı, şantaj ve rüşvet politikasıyla muhalif partileri zayıflattığı, satın aldığı bir dönem yaşanıyor. Ancak unutmamalıyız ki, sorun sadece rejimin baskısında değil, o baskıya teslim olanların sınıf karakterinde, onları öne çıkaran kapitalist sistem ve onun seçim mekanizmalarında, hakiki denetleme mekanizmalarının olmayışındadır. Faşizmin mevcudiyeti nedeniyle ufkunu burjuva parlamenter demokrasinin restore edilmesiyle sınırlayanların çizgisi reformizmden başka bir şey değildir. Ama kapitalizmin anlamlı ve kalıcı reformlar sunabilecek hâli kalmamıştır. Kapitalizmin tarihsel bir sistem krizi yaşadığı çağımız koşullarında hem Türkiyeli hem de diğer halklardan işçiler kendi çıkarlarına hizmet eden bir demokrasiyi elde etmek için bu düzenin sınırlarını aşmak zorundadırlar. İşçi sınıfının kendi özörgütleri olan sendikalardan başlayarak verecekleri demokrasi mücadelesinin ufku da bu genişlikte olmalıdır. Bu mücadelede öncü işçileri bu bilinçle eğitip geleceğe hazırlamak büyük önem taşıyor.

Marx kredi sisteminin iki yanlı bir karakter içerdiğini belirtir. “Bir yandan, kapitalist üretimin itkisi olan başkalarının emeğini sömürme yoluyla zenginleşmenin en katıksız ve en devasa kumar ve dolandırıcılık sistemi düzeyine yükseltilmesi ve toplumsal serveti sömüren az sayıdaki insanın sayısının giderek daha fazla düşürülmesi; ama diğer yandan yeni bir üretim tarzına geçişin biçiminin oluşturulması; Law’dan Isaak Pereire’e kadar kredinin başlıca müjdecilerine o hoş yarı dolandırıcı yarı peygamber karakterlerini kazandıran şey işte bu iki yanlılıktır.”

Vedat Türkali –asıl adı Abdülkadir Pirhasan– 13 Mayıs 1919’da Samsun’da dünyaya geldi. Bir asra yakın ömrüne nice mücadele ve eser sığdırmış, komünist olarak yaşamış ve ölmüş bir çınar. Ömrünün son gününe dek durmaksızın üreterek, sanatını, yaratıcılığını ve fikirlerini gelecek kuşaklara, devrimcilere aktardı Vedat Türkali. Türkiye sosyalist hareketinin dönüm noktalarına denk düşen bu ömrün hafızasında, her kuşaktan sosyalistin bilincinde izler bırakan, gelecek kuşaklara cesaret ve ilham veren bir mücadele vardı.

Yeryüzünün bereketli topraklarından bir parça olan Anadolu zenginliklerle yüklüdür. Her bir bölgesi farklı bir doku, farklı bir iklim, farklı kültürler barındırır. Dağları, ovaları bin bir çeşit bitkiyle, çiçeklerle dolar taşar bahar geldiğinde. Gölleri, akarsuları, nehirleriyle akıp giden canlılar gibi bazen bir ses, bazen bir söz öbeği dolaşır yanı yöreyi ve büyür gitgide. Fakat “…anlamak yasak değil benim ülkemde anlatmak yasak…” dediği gibi şairin, bu topraklarda bazı sözler daha akla düştüğü anda direnişçidir. İnatçı parmaklardan işlenerek kâğıda, zamanları aşar, zulme kafa tutar, gelir ve düşer önümüze. Bu inatla yazan ellere sahip, yüreği ezilenlerden yana atan şairlerimizden biri de Hasan Hüseyin Korkmazgil’dir. O ne zaman oynatsa kalemini, Anadolu’nun dağları dile gelmiş, yoksul köylülerin beli doğrulmuş, alnı terli işçilerin öfkesi taşmış, çiçekler, yapraklar, kuşlar kendi rengini, sesini bulmuştur dizelerinde.