28 Şubat 2023’te Yunanistan’ın Tempi bölgesinde bir yolcu treni ile karşı yönden gelen bir yük treni kafa kafaya çarpıştı. Vagonların raydan çıkarak alev aldığı katliam gibi kazada çoğunluğu yarıyıl tatilinden dönen çocuklar olmak üzere 57 kişi yaşamını yitirdi. Aradan iki yıldan fazla zaman geçmesine rağmen resmi soruşturma halen tamamlanmış değil. Yeni Demokrasi hükümetinin başbakanı Miçotakis “istasyon şefinin hatası” diyerek sorumluluktan sıyrılmaya çalışsa da, yayınlanan bağımsız raporlar facianın gerçek sorumlularının kim olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Raporlarda demiryolları altyapısının çürümeye yüz tuttuğu, sinyalizasyon sisteminin çalışmadığı, istihdam edilen işçi sayısının olması gerekenin çok altında olduğu yer alıyor.

Hızla gelişen dinamik bir süreç yaşanıyor. Artan polis şiddeti ve geniş gözaltı dalgasına rağmen kitle hareketinin devam etmesi, CHP yönetiminin direnişi “faşizme karşı meydan okuma eylemi” olarak nitelendirme noktasına gelerek kitle hareketini sürdürme eğilimi, öğrencilerin hareketinin okul boykotları düzeyine sıçraması, her ne kadar şimdilik “tüketim boykotu” düzeyiyle sınırlı kalsa da rejim yandaşı sermaye gruplarının hedef alınması… Tüm bunlar, CHP yönetiminin ve Özgür Özel’in tutumunu belirleyen saikler her ne olursa olsun (aşağıdan kitle basıncı, CHP’nin ezilip yok edilmesi riski, egemen sınıf saflarından gelen muhtemel iç/dış destekler…), yaşanan süreç içinde kritik bir noktaya gelindiğine işaret ediyor. Faşizme karşı mücadele açısından bakıldığında şu ana kadar yaşananlar ana hatlarıyla olumlu bir başlangıçtır. Bu noktada işçi sınıfının örgütlü güçlerinin, sendikaların sınıfın üretimden gelen gücünü kullanma temelinde mücadeleyi yükseltmeleri belirleyici olacaktır.

Kapitalizmin tarihsel çürüme ve tıkanıklık çağında olduğuna dikkat çeken Elif Çağlı, bu dönemi ve özelliklerini Marksizmin diyalektik yöntemiyle tahlil ederken kapitalizmin tarihsel açıdan artık tam bir çılgınlık dönemi içine girdiğini vurgular. Kapitalizmin yükseliş dönemine eşlik eden burjuva demokrasilerinin, kapitalizmin çürüme çağında yerini giderek siyasal yaşamda genel bir otoriterleşme, faşistleşme gerçekliğine bıraktığını, günümüze damgasını vuran olgunun, Trump, Putin gibi diktatörlerin ve finans kapital zirvelerinin biçimlendirdiği plütokrasi olduğunu belirtir. Bugün dünyanın hangi coğrafyasına bakarsak bakalım Çağlı’nın dikkat çektiği bu baskın olgunun örneklerini görmek mümkün. Fakat bir zamanlar demokrasinin beşiği sayılan Batı’da yaşanan örnekler çarpıcıdır. Trump iktidarı altındaki ABD’de yaşananlar plütokrasinin ne mene bir şey olduğunu gösterirken, vaktiyle burjuva demokrasisinin en ileri örneklerinin görüldüğü Avrupa bugün bu demokrasilerin tıkanıklığına, siyasal istikrarsızlıklara, merkez partilerin çöküşüne, faşist hareketlerin ve partilerin yükselişine tanık oluyor.

Faşist rejim İstanbul’da İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu başta olmak üzere 106 kişiye yönelik büyük gözaltı operasyonuyla günü başlattı. Akşam saatlerinde ise Ekrem İmamoğlu’nun ortağı olduğu inşaat şirketine yönelik el koyma kararı alarak, bu saldırıyı kayyum atamaya kadar vardırma planını da açık etti. Bu saldırıya ve Ekrem İmamoğlu’nun diplomasının Sarayın talimatıyla iptal edilerek cumhurbaşkanlığı seçimine katılmasının önüne bariyer örülmesine karşı tüm Türkiye’de on binler ayağa kalkarken, muhalefet partilerinden, sendikalardan, meslek örgütlerinden, sanatçılardan, aydınlardan da protestolar yükselmeye devam ediyor.

Tümüyle düzmece “yolsuzluk” ve “terör” suçlamalarıyla muhalefeti kriminalize etmeye çalışan rejim, İmamoğlu’nun cumhurbaşkanlığı adaylığını engellerken İBB yönetimini de ele geçirmek istemektedir. Faşist rejimin Kürt belediyelerine ve “kent uzlaşısı”yla kazanılan CHP belediyelerine yönelik saldırılarının CHP ve DEM Parti tarafından ilk ağızda “darbe” ya da hatta “darbe girişimi” olarak nitelendirildiğini biliyoruz. Bu sefer de aynı söylemin kullanıldığını görüyoruz. Oysa karşımızdaki bir darbe ya da darbe girişiminden öte, dokuz yıl önce darbe üstüne darbelerle kurulup pekiştirilmiş faşist bir rejimin, toplumsal muhalefeti adım adım ezme ve sindirme operasyonunun yeni bir perdesidir. Rejim, bugüne kadar muhalefet partilerine tanıdığı yaşam alanını daha da daraltmaya, tehdit olarak gördüğü unsurları tasfiye etmeye çalışmaktadır.

Karadeniz denildiğinde akla genellikle kendine has lehçesiyle konuşan insanlar, kemençe ve horon eşliğinde coşkuyla oynanan oyunlar, yöresel yemekler ve espri dolu diyaloglar gelir. Karadeniz deyince akla gelen bu neşeli ve canlı imgeler, bölgenin sadece yüzeydeki kültürel kimliğini yansıtır. Fakat Karadeniz halklarının yok sayılan, unutturulmaya çalışılan acılarla bezeli bir geçmişi de var. Bugün Giresun’da, Trabzon’da, Rize’de, Artvin’de çalınan tulum ve kemençeden çıkan seslerin insanın yüreğini titreten bir ezgiye dönüşmesinde belki de bu acılardan süzülen notalar vardır.

Son yıllarda teknolojideki yeni gelişmeler, üretim alanlarındaki makineleri de hızlı bir şekilde dönüştürmekte ve daha fazla dijitalleştirmektedir. Böylece bu gelişmiş üretim araçlarını kullanarak üretimi gerçekleştirecek nitelikli işgücü ihtiyacı da ortaya çıkmaktadır. Burjuvazi “ara eleman açığı var” diyerek bu ihtiyacını dile getirmekte ve bu tür pozisyonlarda çalışanlara da “gri yakalı” demektedir. Beyazı, mavisi yetmiyormuş gibi işçileri bir de gri sıfatıyla ayrıştırmaya çalışmaktadır. “Gri yakalı” diye nitelendirilen pozisyonu da, mavi ve beyaz yakalı işçilerin bir karışımı gibi, hem bedensel hem de zihinsel faaliyet gerektiren işleri bir arada yapabilen bir pozisyon olarak nitelendirmektedir. “Gri yakalı” işçiler, mavi yakalı işçilerden daha eğitimli teknikerler, teknisyenler vb. olarak tanımlanmaktadır. Oysa meslek liselerinden ya da yüksekokullarından mezun işçilerin çok büyük bölümü “mavi yakalı” olarak adlandırılan pozisyonlarda çalışmaktadır.

8 Mart dendiğinde, haklı olarak devrimcilerin aklına ilk olarak Clara Zetkin gelir. Çünkü 8 Mart, Alman işçi sınıfının önderlerinden Clara Zetkin’in, 1910’da, Danimarka’da toplanan Uluslararası Sosyalist Kadınlar Konferansında, 8 Mart’ın 1857’de bir tekstil fabrikasında çıkan yangında ölen kadın işçiler anısına Uluslararası Emekçi Kadınlar Günü olarak kutlanması önerisiyle kabul edilmiştir. O günden bugüne kadar da işçi sınıfının mücadele tarihinin önemli simgelerinden biri haline gelmiştir. Bu nedenle, Uluslararası Emekçi Kadınlar Günü vesilesiyle Clara Zetkin’i ve dönemin mücadeleci işçi kadınlarını anmamak, mücadelelerini hatırlamamak olmaz.

1910 yılında 2. Uluslararası Sosyalist Kadınlar Konferansında Clara Zetkin’in önerisiyle 129 kadın işçinin anısına, 8 Mart, Uluslararası Emekçi Kadınlar Günü olarak ilan edildi. 8 Mart o günlerden bugünlere mücadeleci işçilerin, sosyalistlerin ellerinde dünya işçi sınıfının kapitalizme karşı mücadelesinin simge günlerinden biri oldu. Bugün de dünyada ve Türkiye’de emekçi kadınların içine girdiği dehşet sarmalından, çifte sömürüden, eşitsizlikten çıkışın yolu kapitalizme karşı mücadeleden, onu tarihin çöp sepetine göndermekten geçiyor. Bugün 8 Mart’a işçi sınıfının bir mücadele günü olarak sahip çıkan, bu uğurda ter akıtan kadın ve erkek sınıf devrimcileri, gelecek eşit ve özgür günlerin habercisi olanlardır.