Navigation

Marksizmin Işığında

Bir Tarihsel Dönemin Sorgulanması

Elif Çağlı

Mayıs 1991





Marx'ın bilimsel sosyalizm kuramı, "tek ülkede sosyalizm"in olabilirliğini içermekte midir? Marx'ın teorisinde, komünizm dışında ayrıca "sosyalizm" diye, kendi başına bir bütünlük oluşturan bağımsız bir sosyo-ekonomik formasyon var mıdır? Toplumun sosyalist örgütlenmesi (sınıfsız toplum) ile aynı anda bir "ulus-devlet"in varlığı bağdaşabilir mi? Profesyonel ordusu ve polisiyle, adli ve idari mekanizmasıyla, bürokratik tarzda örgütlenmiş bir devlet, işçi sınıfı "adına" hareket ediyor olsa bile, eğer işçiler yönetemiyorsa, orada gerçekten bir işçi demokrasisi işleyebilir mi; ya da böyle bir "işçi" devletinde gerçek egemenlik işçilerde mi yoksa başkalarında mı olur? Bu kitapta Marksizmin genelde devlet özelde işçi devleti sorununa ve bunlarla bağlantılı diğer sorunlara nasıl yaklaştığı ele alınıyor.


İÇİNDEKİLER


Sunuş

Önsöz

Giriş

Proletaryanın Tarihsel Misyonu

Marksizmde Devlet Sorunu

Devlet Olgusunun Tarihsel Serüveni

Marksizmde toplum-devlet ilişkisinin bilimsel açıklanışı

Barbarlıktan uygarlığa: Sınıfsız toplumdan, sınıflı ve devletli topluma

Doğu despotizmi: Toplumun hizmetkârlığından efendiliğine

İşçi Devleti: Daha Baştan Sönmeye Yüz Tutmuş Bir Devlet

Paris Komünü Deneyimi

Marksizmin Tanımladığı İşçi Devleti Bürokrasisiz Bir Devlettir

“Proletarya Diktatörlüğü” Kavramı Üzerine

Geçiş Dönemi: Devrimci Dönüşümler Dönemi

Marx’ın Tanımladığı Geçiş Döneminin Teorik Kavranışı

Geçiş Dönemi Durağan Bir Dönem Değildir

Geçiş Dönemi Dünya Devrimiyle Bağlantılıdır

Yalnız Kalan Devrimin Kaderi

1917 Ekim Devrimiyle İşçi Sovyetleri Devletinin Doğuşu

1918-1921: Sovyetik İşçi İktidarının Yaşam Savaşı

Savaş Komünizmi

Bürokratikleşme

1921-1924: Devletin ve Partinin Bürokratik Yozlaşması

Kronştad Ayaklanması

Sendikalar sorunu

NEP

Lenin’in son dönemi

1924-1928: Bürokratik Karşı-Devrim Süreci

Sol Muhalefet

1928-1936: Bürokratik Diktatörlüğün Pekişmesi

İşçi sınıfının durumu

1936 Anayasası ve Bolşevik kadroların tasfiyesi

Diğer Bürokratik Rejimler

Bürokratik Diktatörlük Altında “Geçiş Dönemi” Son Bulur

Bürokratik Devletin İdeolojisi

Bürokratik Rejimin Özellikleri

Tarihsel Kazanım mı?

Bürokrasi Devletlû Bir Sınıftır

Bürokratik Rejimin Geleceği Yoktur

SSCB Üzerine Troçki'nin Görüşleri

1929’dan 1936’ya

1936, “İhanete Uğrayan Devrim” ve Sonrası

Troçki'nin Çözümlemelerinin Dondurulması

Mandel’in “Geçiş Toplumu” Kavramı

“Devlet Kapitalizmi” Teorisinin Eleştirisi

Devlet Kapitalizmi Nedir, Ne Değildir?

Genel Olarak Devlet Kapitalizmi Teorisi Üzerine

Birikim Sorunu

Askeri Rekabet Sorunu

Değer Yasası Sorunu

SSCB’de İşgücü Meta mıdır?

Değer Yasasının İşleyişi Değişti mi?

SSCB Üzerine Farklı Görüşler

Rakovski’nin Değerlendirmesi Üzerine

Max Shachtman’ın Değerlendirmeleri Üzerine

“Bürokratik Kolektivizm”i Dünya Genelinde Bir Eğilim Olarak Ele Alanlar

Olayların Anlattıkları

Tarihsel Deneyimden Çıkan Sonuçlar

Kaynakça