sınıf mücadelesinde Marksist Tutum sitesinde yayınlanmıştır (https://marksist.net)

Anasayfa > Devrimden Doğmuş Bir Roman: Çimento

Devrimden Doğmuş Bir Roman: Çimento

İstanbul/Esenyurt’tan bir emekli, 11 Kasım 2025

cimento.jpg

Fyador Gladkov, Çarlık Rusya’sında yoksul bir köylü ailesinin çocuğu olarak, 1883 yılında dünyaya geldi. Küçük yaşta devrimci hareketle tanışan Gladkov, yaşadığı tüm zorluklara, baskılara rağmen Ekim Devriminde ve iç savaşta etkin bir şekilde mücadelesini sürdürdü. 1922’de Beyaz Orduyla çarpışmalar bittiğinde Moskova’ya dönüp yazarlığa başladı. Devrimin edebiyat temsilcisi olarak dünya işçi sınıfına bıraktığı onlarca eserden birisi de Çimento adlı romanıdır. 1918-1921 arasında Gladkov, öykünün geçtiği Novorosisk’te bulunmuş, çimento fabrikasında gönüllü çalışmalara katılmıştır. Gorki, Gladkov’a yazdığı mektupta şöyle der: “Bunun çok önemli bir eser olduğuna inanıyorum, çok güzel bir kitap. Devrimin ilk başladığı andan beri ilk kez, bize günümüzün en önemli teması olan çalışma konusunda parlak bir üslupla yazılmış, sorunu can damarından yakalayan açık görüşlü bir eser sunuyor. Kitaptaki bütün kahramanlar hayat kıvılcımları saçıyor.”

Makine montajcısı Çumalov Gleb, üç yıl Kızıl Ordu cephelerinde savaşıp geri döndüğünde, önce çalıştığı fabrikayı görmek ister. Fabrikanın iç savaş döneminde Beyaz Muhafızların kalesi olarak kullanıldığını, virane hale geldiğini, her yerini otların bastığını ve içinde tavukların, domuzların gezdiğini görür. Daha sonra burada çalışan işçilerin fabrikayı yağmalayıp, satabilecek ne varsa çaldıklarını öğrenir. İşçilerin seyyar satıcılık yaptığına, hayvan baktığına, açlık ve yoksulluk içinde yaşayıp ekmeği bile karneyle aldıklarına şahit olur. Umutsuzluk, başıboşluk, açlık ve solgun, bitik yüzlerle karşılaşır. Gleb cephede kurşun yağmuru altındayken bile fabrikayı düşünen, savaş bittiğinde fabrikasında çalışmayı hayal eden bir askerdir. Ve ona göre fabrika yeniden çalışmalıdır, bu sadece orada gerçekleşecek üretimden ibaret değildir. Devrimci öncü bir işçi olan Gleb’in bu düşüncesinin temelinde, işçilerin ruhsal olarak da yaşadığı kaos ve yıkımı görmesi yatmaktadır. Diğer yandan fabrikada üretimin başlaması devrime, mücadeleye, partilerine ve kolektif yaşama işçilerin yeniden sıkı sıkı bağlanmasını sağlayacaktır. Bu temelde Gleb, fabrikanın parti grubuna sekreter olarak atanır ve böylece başka bir savaş başlar Gleb ve arkadaşları için.

Yeni Ekonomi Politikasının (NEP) yol açtığı sorun ve tartışmalar, kaderine terk edilmiş bir fabrikada üretimi diriltmenin sancıları, komisyonlar ve parti arasında gelgitler, bürokrasiye teslim olmuş devrimin yenilgiye uğraması veya kimilerinin kendi pozisyonunu korumak için yaptığı tasfiyeler ve bir sürü açmazlar… Yiyecekleri karneye bağlanan, yakacak odunları olmayan, açlık ve sefalet içerisinde yaşayan işçilerin, yağmalanmış bir fabrikayı yeniden üretime geçirmeleri, sadece bir çılgınlıktan mı ibaretti? Yoksa işçilere devrimi, mücadeleyi ve kolektif ruhu yeniden kazandıracak bir isyan mı olacaktı?

İşçi sınıfının mücadele tarihi, yaşadığı deneyimler, inancı ve örgütlü mücadelesi gösteriyor ki, işçiler bir sınıf olarak tarih sahnesine çıktığında, değişmez gibi görünen her şey değişebilir, eski düzen yerini yenisine bırakabilir ve toplumsal bir devrimle yeni bir dünya kurulabilir. Bugün işçilerin büyük bir kısmı, kapitalist sistemin neden olduğu ekonomik ve toplumsal sorunlara karşı öfkeli. Fakat yine büyük bir kısmı kendi sınıf tarihinden ve örgütlülüğünden uzak, sınıf bilincinden yoksun ve savunmasız. Bir değişim arzusu var ama bu değişim henüz eskiyi yıkıp yeniyi inşa etmek üzerine değil. Mevcut düzenin reforme edilmesi, yönetenlerin değişmesi üzerine. Ama kapitalizmin kökten yıkılması gerektiği düşüncesinin işçi sınıfının çok daha geniş kesimlerinde yaygınlık kazanmasının zemini her geçen gün güçleniyor. Disiplin, sabır, azim ve tarihsel bilinç, örgütlü mücadelenin en önemli parçalarıdır. Bu parçaları yapıştıracak olan çimentodur. Çimentoyu iyi verirsen yapı sağlam olur. Çimento kim? Çimento biziz, çimento işçi sınıfıdır.

11 Kasım 2025
Kitap Dünyası
Share

Kaynak URL:https://marksist.net/okurlarimizdan/devrimden-dogmus-bir-roman-cimento