Navigation

Economy

Crises of Capitalism and Revolutionary Situation

Ever-growing Importance of Organised Struggle

Without grasping the meaning and significance of the objective and subjective conditions of the revolution, together with their dialectical interaction, it is impossible to develop a revolutionary strategy that will lead the working class to victory. The distortions that have emerged, and will continue to emerge, from this question can be lumped into two opposite categories. On one end lies the one dimensional interpretation of the objective condition of revolution, and hence an overestimation of the capacity of the working class for a spontaneous revolt.

Crises of Capitalism and Revolutionary Situation

Objective and Subjective Conditions of Revolution

When we examine the necessary conditions for a successful proletarian revolution as a whole, we must speak of three principal premises. The first one is related to the general conditions of production across the world. Productive forces must reach a certain level of development that would allow socialism to replace capitalism. Secondly, a class that possesses both the intention and capability to carry out such historical transformation must come into existence. That is to say, the position occupied by the working class in the economy must allow it to launch such a radical change. And thirdly, the working class must be prepared to carry out the revolution. While the first two conditions involve the objective basis for the overthrow of capitalism and the building of socialism, the last one corresponds to the subjective factor of the revolution. In order not to drift towards voluntarism or spontaneity on the question of revolution, one must properly grasp the objective and subjective factors of proletarian revolution.

Crises of Capitalism and Revolutionary Situation

Reformism Refreshes Capitalism

The main distinguishing feature between reformist and revolutionary tendencies in the workers’ movement lies in the question of whether or not there is will, tenacity and preparedness to heighten the organised class struggle against the bourgeoisie. The idea that capitalist crisis will somehow be followed by a new period of economic recovery, where measures to improve workers’ rights will be back on the agenda, is an utterly pacifist, conciliationist and reformist notion.

Crises of Capitalism and Revolutionary Situation

The Relationship Between Crisis and Revolution

The relationship between the economic crises of capitalism and the struggle of the working class should not be interpreted in a mechanical manner. Rather, it must be analysed on the basis of the dialectical relationship between various objective and subjective factors that determine the actual course of events. Economic crisis does not automatically lead to an upsurge of the revolutionary struggle of the working class. The mutual interaction between economy and politics has a much more complex nature. The way workers respond to crisis is determined by various factors such as the political and organisational level of the workers’ movement, its general mood, its determination to combat, or exhaustion. Under unfavourable circumstances, the working class may suffer setbacks in the face of economic crisis, allowing bourgeoisie to heave a sigh of relief.

Crises of Capitalism and Revolutionary Situation

Crises Do Not Lead Capitalism to a Spontaneous Collapse

Capitalist economy inherently contains seeds of crisis. However, it would be utterly erroneous to argue that crises will spontaneously lead capitalism to its destruction. Unless it is overthrown through a revolution of the working class, it can continue to exist, going through new periods of booms and crises. Some assert that the ongoing crisis will mark the end of capitalism. This idea was also put forward during previous crises. While it seems very difficult for capitalism to overcome the deep crisis it is currently engulfed in, and moreover that capitalism becomes weaker with time in terms of overcoming its crises, it would be erroneous to link the collapse of capitalism with the prophecy of a final crisis.

Crises of Capitalism and Revolutionary Situation

The new period

Under conditions of confusion and demoralisation created by the collapse of the Soviet Union, workers’ movement suffered a major setback in terms of the level of class consciousness and organisation. This allowed the world bourgeoisie, which was on the verge of a crisis, to breathe a deep sigh of relief. The capitalist class seized the historic opportunity with both hands, stepping up its neoliberal economic policies that had already been in progress. This represented an all-out attack against the gains made by the working class and plundering of social funds. It was owing to this all-out attack that capitalism secured a temporary recovery throughout 1990s.

Crises of Capitalism and Revolutionary Situation

The Long-Term Curve of Capitalist Development

In addition to its ordinary working mechanism named industrial cycles, capitalist economy is also characterised by non-cyclical, more prolonged upward and downward fluctuations that involve far more complex factors. This type of fluctuations is nothing more than a combination of different economic and political events capitalism has been through. Such periods of capitalist development, each having its distinctive characteristics, still contain industrial cycles that consist of boom and crisis phases. Therefore, the existence of such long-term fluctuations does not invalidate the Marxist analysis of industrial cycles.

Crises of Capitalism and Revolutionary Situation

The debate on “long waves”

Aside from the reality of periodic crises that break out on the basis of industrial cycles, the changes in the pace of capitalist development over long periods have continuously preoccupied Marxists as well. There have been many debates concerning the fluctuations in the curve of capitalist development that have been identified to occur over the course of decades. In these debates there have been certain conceptions developed in an effort to deepen the understanding of the workings of capitalism, without drifting away from basic tenets of Marxism. But there have also been other interpretations that are at variance with foundations of Marxism, leading to various misconceptions. The analysis of “long waves” that will be discussed below belongs to the latter category. Let us underline an important point to prevent any misunderstanding regarding the target of criticism. To be able to comprehend concrete fluctuations in the curve of capitalist development, it is of importance to analyse long periods with different characteristics. There is nothing to criticise about it. What deserves criticism, however, is the type of “long waves” theory which, in effect, is used in place of periodic long cycles, as seen in the case of Kondratiev.

Crises of Capitalism and Revolutionary Situation

The Role of Credit Mechanism in Exacerbating the Crisis

With the development and spread of the banking system, the work of allocating capital, which had previously been managed by private money lenders and individual capitalists, was taken over by banks that grew on substantial scales. Thus, banking system and credit mechanism became the strongest lever to push the capitalist production beyond its limits. With the utmost intensification and centralisation of capital in the age of imperialism, massive growth of banks and the domination of finance capital, the credit system gained central importance in the workings of capitalism. The need for loans grew incredibly as a result of the fact that capitalist production and trade made colossal progress not only within national borders but also on an international level.

Crises of Capitalism and Revolutionary Situation

The Law of the Tendency of the Rate of Profit to Fall

In an effort to escape the fact that economic crises are inherent in capitalism, bourgeois economics has long claimed that crises are completely accidental, resulting from factors such as fluctuations in wages and prices. Yet, such fluctuations are not the cause but the result of the boom-crisis cycle as both wages and prices are generally dependent on the course of economic development. Capitalism contains within itself the possibility of crisis, which manifests itself in the form of overproduction. It is not some incidental factors that play the decisive role in turning possibility into reality, but some fundamental laws inherent in capitalism. The law of the tendency of the rate of profit to fall occupies a central position with respect to the outbreak of capitalist crises.

Crises of Capitalism and Revolutionary Situation

Capitalism Advances on the Basis of Industrial Cycles

As is known, capitalism is based on generalised commodity production. The fundamental feature of capitalist mode of production lies in the fact that the outcome of the production process is not only the value but also the surplus value. Nevertheless, for a well-functioning economy, producing more surplus value is not enough. It must be realised in the market as well.

Crises of Capitalism and Revolutionary Situation

The present crisis and blighted dreams

In accordance with the dialectics of the process of development, the periods of economic stability feed the self-confidence of capitalists and their ideologists on the one hand, while at the same time they serve as fermentation processes of the problems which would produce the disappointment of the forthcoming period. A concrete example can be given from the present crisis. During the boom period which preceded the last great economic crisis, bourgeois economists constantly proclaimed that capitalism entered a new epoch which would witness an uninterrupted growth.

Crises of Capitalism and Revolutionary Situation

Despite all its ups and downs, capitalist system displayed a general economic dynamism during the period between the end of the Second World War and the beginning of the 21st century. Following deep crises and the two big world wars which had cost lives of millions, this period of dynamism gave rise to a popularisation of the idea that “capitalist production process has changed its character to a great extent.” Economists proudly announced, with their chests puffed out, that capitalist system had reached enough maturity to overcome crises and entered a new epoch leaving behind all characteristics of the old one.

Capitalism at an Impasse

Capitalism is in a state of deep crisis. This crisis is far from being one of the ordinary crises of capitalist economy. By all evidence it is a deep system crisis of historical importance. Capitalism is at an historical impasse, argues Elif Çağlı in her article. After her booklet titled "Crises of Capitalism and Revolutionary Situation" she explains the nature of capitalism with a special emphasis on the role played by credit mechanism, referring to Marx who made a special emphasis on the role of credits in the workings of capitalist economy. While the credit mechanism helps the system overcome certain problems, it reproduces them on a greater scale. Çağlı makes the point that the credit mechanism as well as other tools used by capitalism is now quite worn out. They have almost completely lost their efficiency in overcoming great crises. Capitalism has also lost its capacity for a great scale transformation and reforms that might save it a new era of freshness and provide the broad working masses a genuine welfare.

Economy beslemesine abone olun.

e-broşür ve e-kitaplarımız

Elif Çağlı
Devrim ve devrimci program anlayışı temelinde, Marksist hareketin tarihi içinde yaşanmış olan siyasal yaklaşım farklılıkları geçmişte kalmış konulardan ibaret değildir. Söz konusu saflaşmaların günümüze dek uzanan son derece önemli siyasal boyutları mevcuttur. Örneğin uzun yıllar boyunca dünya komünist hareketinin resmi temsilcisi olarak saltanat sürmüş bulunan Stalinizm, aslında Marksist sürekli devrim anlayışının inkârı üzerinde yükselen bir karaktere sahiptir. Bu bakımdan geçmişte Rus devrim sürecinde yaşanmış olan programatik ayrılıkların, bugünün benzer sorunlarına ışık tutan yönleriyle hatırlanmasında büyük yarar vardır.
Elif Çağlı
Büyük düşünür ve işçi sınıfının devrimci önderi Karl Marx’ın doğumunun üzerinden tam 200 yıl geçti. Aradan geçen yıllar içinde yaşanan devrim ve karşı-devrim deneyimleri, işçi hareketindeki yükseliş ve inişler, bu dalgalanmalara bağlı olarak Marksizme duyulan ilgideki ilerleme ve gerilemeler tarihe önemli kayıtlar olarak düşüldü. Ne var ki tüm yaşananların gözler önüne serdiği farklı yönlere karşın, günümüz de dahil olmak üzere, Karl Marx’ın dünya üzerinde dost ve düşman çevreler açısından muazzam bir etki yarattığı gerçeği değişmedi.
Elif Çağlı
"İşçi sınıfının mücadele tarihi, yaşam çizgisini ölümüne dek devrimci temelde sürdürmeyi başaran olumlu örneklerin yanı sıra, tam bir soysuzlaşma anlamına gelen olumsuz örnekleri de içeriyor. Tarih gerçekten öğrenmek isteyenler için ibret vericidir."
Elif Çağlı, bu broşürde, reformist ve oportünist siyasal anlayışların kökeni ve günümüzdeki görünümlerini ele alıyor.
Elif Çağlı
"Marksizm, insanlık tarihini bilimsel temellerde çözümleyebilmenin de yolunu açan bir dünya görüşüdür. Bu yolda ilerleyebilmek için, onun insan toplumlarının gelişim sürecine dair sunduğu tarihsel ve diyalektik materyalist bakış açısını lâyıkıyla kavramak gerekiyor. Özetle, işçi sınıfının devrimci mücadele yolunu aydınlatabilmek, kapitalizmin reel durumunu anlamak ve toplumsal yaşama, tarihe dair çözümlemeler yapabilmek için Marksizm günümüzde de ihtiyaç duyulan en büyük düşünsel kaynağı oluşturuyor." Elif Çağlı, bu broşürde, Marksizmin doğaya ve topluma yaklaşımında kullandığı tarihsel ve diyalektik yöntemi ele alıyor.
Elif Çağlı
"Devrim isteyen onun aracını da yaratmak zorundadır". Elif Çağlı, beş kapsamlı makalesinden oluşan bu derlemede, işçi sınıfının devrimci partisi sorununu ele alıyor. Sınıfın devrimci örgütlenmesinin hem yerel hem de enternasyonal düzlemde inşasında izlenmesi gereken yola ışık tutuyor.
Elif Çağlı
Elif Çağlı'nın üç kapsamlı makalesinden oluşan Devrimci Marksizm broşürünü okuyucularımıza sunuyoruz. İdeolojik ve teorik mücadelenin önemini vurgulayan bu makaleler, sınıf hareketinden kopuk yaklaşımların nasıl bu alanda da Marksizm dışı eğilimlere yol açtığını sergilemekte ve böylelikle sınıf temelinde bir devrimciliğin belirleyici önemine dikkat çekmektedir. Teori ve pratiğin örgütlü birliği vurgusu bu açıdan sorunun özüne ışık tutmaktadır.
Ezgi Şanlı
Binyıllardır kadına vurulan prangaların yükünü atmak, zincirleri kırmak, bu zincirlerin yara tutmuş, nasırlaşmış izlerini silmek, zincir vuranların karşısına dikilmek elbette kolay değildir. Ama tarihin en karanlık dönemleri bile ezilen sınıfların kadınlarının bu zorluklarla baş etmeyi göze almaktan kaçmadığı, erkeklerle birlikte sömürüsüz, eşitlikçi bir toplum için mücadele ettiği, dişe diş savaştığı örnekler barındırır. Köle ayaklanmalarının eli yabalı kadın savaşçıları, Osmanlı’ya başkaldırıp kılıçlarıyla ve yürekleriyle savaşan at sırtındaki Bedreddin’in yoldaşı hakikat bacıları, Avrupa’yı sarsan 1848 devrimlerinde, Paris Komünü’nde kadınların güçlendirdiği barikatlar birer gerçektir.
Mehmet Sinan
Mehmet Sinan'ın iki kapsamlı makalesinden oluşan Türk Solu ve Sınıf Devrimciliği broşürünü okuyucularımıza sunuyoruz. Marksizm ve Türk Solunun İdeolojik Geleneği ve Proleter Sınıf Temelinden Yoksunluk! başlıklarını taşıyan bu makaleler, Türkiye sosyalist hareketinin doğuşu ve gelişimini ve ona damgasını basan temel siyasal-teorik eğilimleri sergiliyorlar. İdeolojik yanlışlarının yanısıra Türkiye sosyalist hareketinin işçi sınıfından kopuk oluşunu onun en önemli zaafı ve hatta hastalığı olarak değerlendiren Mehmet Sinan, hem bu durumun ideolojik-teorik-siyasal köklerini açıklığa kavuşturuyor hem de bu durumdan çıkış için tutulması gereken yola işaret ediyor.
Marksist Tutum
Elif Çağlı ve Mehmet Sinan'ın iki kapsamlı makalesinden oluşan Gelecek Sosyalizmindir broşürünü okuyucularımıza sunuyoruz. Manifesto'nun Sönmeyen Ateşi; Gelecek Sosyalizmindir başlıklarını taşıyan bu makaleler, Marksizmin doğuşunu ve kapitalizmin günümüze gelene kadarki serüvenini ele alıyor. Bu sömürü düzeninin insanlığa yaşattığı duruma ve ondan kurtuluşun temellerine ışık tutuyor.
Elif Çağlı
Elif Çağlı'nın üç makalesinden oluşan Düzenin Otoriterleşmesi broşürünü okuyucularımıza sunuyoruz. Demokrasi ve Plütokrasi; Otoriterleşme ve İdeolojik Aygıtların Rolü; Faşist Tırmanışa Karşı Mücadeleye başlıklarını taşıyan bu makaleler, günümüzde kapitalizmin ve burjuva demokrasisinin çürümüşlüğünü, bu demokrasilerin bağrından otoriter rejimlerin doğuşunu ve ona karşı mücadelenin temel önemdeki yanlarını ele alıyor.
Elif Çağlı
Kapitalizmin tarihsel krizine bağlı olarak dünya ölçeğinde yayılan otoriterleşme ve emperyalist savaş koşulları, işçi sınıfı devrimcilerinin önüne olağan dönemlere kıyasla çok daha ağır görevler koyuyor. Tarihin bu tür kesitleri, devrimci inanç ve iradenin, örgütsel bağlılığın sınandığı dönemlerdir. Böylesi dönemlerde, işçi sınıfının mücadele tarihindeki ilham verici örnekleri hatırlamak ve en zor koşullara meydan okuyarak devrimci yükseliş için hazırlanan önderlerden ders almak büyük bir önem kazanır. Bu bağlamda, işçi sınıfının devrimci önderi Lenin’in, onun en yakın mücadele yoldaşı Krupskaya’nın ve benzeri Bolşeviklerin devrime adanmış yaşamları unutulamaz ve unutulmamalıdır.
Mehmet Sinan
Erdoğan’ın empoze etmeye çalıştığı, dincilikle milliyetçiliği kaynaştırmaya çalışan bir ideolojidir. Peki ama bunu neden yapıyor Erdoğan? Çünkü “dinci oylar” onu başkanlığa taşımaya henüz yetmiyor da ondan! O nedenle de şimdi Erdoğan, kafası Türkçülükle, milliyetçilikle bulandırılmış olan MHP seçmenlerinin oylarına göz dikmiş durumdadır. Dolayısıyla, Erdoğan’ın milliyetçi söylemlerinin dozunun giderek daha da artacağını şimdiden söyleyebiliriz. Onun süreç boyunca bir taktik olarak başvuracağı demokratlık gösterileri, büyük bir ihtimalle gene de bir parantez olarak kalacaktır!
Elif Çağlı
Alt-emperyalizm konusu, emperyalizm ya da küreselleşme olgularının kavranışındaki farklılıkların uzantısı olan tartışmalı yönler içeriyor. Kapitalizmin sömürgeci aşaması ile emperyalist aşaması arasındaki ayrımın görmezden gelinmesi temel yanlışlardan biridir.
Elif Çağlı
Marksizmin kurucuları, dünya işçi devriminin gelişkin kapitalist ülkeleri kucaklayan sürekli devrimler sayesinde sosyalizme ilerleyebileceğini savunmuşlardı. Tarihte yaşananlar bunun doğruluğunu tersten de olsa kanıtladı. Bu durum çarpıcı ifadesini, proleter sosyalist devrimin Rusya gibi geri bir ülkede patlak vermesi ve Avrupa devriminin imdada yetişmemesi neticesinde biçimlenen koşullarda buldu. Her zaman olduğu gibi tarih yine düz bir çizgide ilerlememiş ve devrimci Marksistlerin önüne çözümlenmesi gereken yeni sorunları yığmıştı. İşçi devriminin Rusya’da sıkışıp kalmasının doğurduğu sonuçlar, “tek ülkede sosyalizm” tartışması bir yana, sosyalizme geçişin temel koşulu olan devrimci işçi iktidarının uzun süre tek başına yaşayamayacağı gerçeğini gözler önüne seriyordu.
Ziya Egeli
Ziya Egeli'nin işçi sınıfı ve mücadelesini anlatan şiirlerinden yaptığımız bir derlemeyi e-kitap formatında okurlarımıza sunuyoruz. Biz / Yeni bir dünya kuracağız / Yeni / Yepyeni bir dünya / Yağmurlarda yıkanıp / Güneşte kuruyacağız / Göklerle dost / Yıldızlarla kardeş olacağız
Utku Kızılok
Bolşevik Parti’ye temel özelliklerini kazandıran ve işçi sınıfının iktidarı için çarpışmanın sorumluluğunu alarak tarihsel rolünü oynamasını sağlayan Lenin’dir. Tarihsel deneyim incelendiğinde görülecektir ki, Lenin olmasaydı Ekim Devrimi zafere ulaşamazdı. Diyalektik düşünmeyen darkafalılar, buradan yürüyerek parti ve önderlik sorununu lidere indirgediğimizi söyleyebilirler, ama gerçek böyle değildir. İşçi sınıfı ile onun komünist öncüleri, komünist öncüler ile bir bütün olarak parti, parti ile lider ya da liderlik arasında organik bir bağ, canlı ilişkiler ve etkileşim vardır.
Elif Çağlı
Kapitalizmin günümüzde yaşanan sistem krizi 1929 Büyük Depresyon dönemini bile aşan bir derinlik ve yaygınlıkta seyrediyor. Bu kriz burjuva ideologların uzun bir dönem boyunca kapitalist düzenin geleceğine dair çizdikleri pembe tabloları da paramparça ediverdi. İçinden geçtiğimiz dönemde özellikle belirli bölgelerde art arda patlak veren emperyalist yeniden paylaşım savaşları, “artık savaşlar dönemi geride kaldı, dünya bir barış dönemine giriyor” diyen liberallerin ipliğini iyice pazara çıkarttı. Kapitalist Avrupa Birliği’nin giderek ulusal sınırları yok eden bir Avrupa Birleşik Devletleri’ne dönüşeceği iddiasının hepten inandırıcılığını yitirmesi bir yana, AB ekonomik bir birlik olarak bile parçalanmaya yüz tutmuş durumda.
Mary Harris Jones
İşçi sınıfı mücadele tarihinde haklı bir yer etmiş Jones Ana’nın mücadele deneyimleriyle dolu özyaşamöyküsü hiç şüphesiz dünya işçi sınıfı yazınının anlamlı bir parçasını oluşturmaktadır. O nedenle sadece tarihsel değil, günümüz kapitalizminin dayattığı koşullar açısından güncel bir anlamı da olan bu özyaşamöyküsünü Türkçeye kazandırmanın ve okuyucuya sunmanın Türkiye’deki işçi sınıfı yazınına ve mücadelesine bir katkı olacağını düşündük. 27 bölümden oluşan bu özyaşamöyküsünü parça parça yayınlıyoruz.
Elif Çağlı
Alman devriminin yiğit önderleri Rosa Luxemburg ve Karl Liebknecht 15 Ocak 1919’da karşı-devrimin kanlı saldırısıyla katledildiler. Ekim Devriminin önderi Lenin’i 21 Ocak 1924’te yitirdik. Türkiye komünist hareketinin Onbeşleri Mustafa Suphi ve yoldaşları ise, 28 Ocak 1921’de burjuvazinin kalleşçe planlarıyla Karadeniz’in sularında öldürüldüler.
Elif Çağlı
Kelimenin gerçek anlamında anti-kapitalist bir gençlik hareketinin gelişebilmesi için, bugün sınıfsal ayrımları yansıtan ideolojik farklılıkların üzerinin örtülmesine değil, tam tersine ideolojik bir netleşmeye ihtiyaç var. Keskin devrimci görünen bir küçük-burjuva solculuğu öğrenci hareketindeki sekter tutumlarıyla kendini yalıtıp, izleyicisi olan genç insanları da kısa sürede yorgunlar kervanına dahil ediyor. Bu gerçekler karşısında öğrenci gençliğin tutarlı ve dinamik unsurlarının, burjuva ya da küçük-burjuva solculuğundan arınmaları bir zorunluluktur. Bu gençler, ancak ve ancak, dünyayı değiştirme potansiyeline sahip proletaryanın enternasyonalist devrimci çizgisini benimsemeleri durumunda güçlü ve kalıcı bir gençlik hareketi yaratabilirler.
Marksist Tutum
Kapitalizm insanlığa cehennemi yaşatıyor. Bir avuç kapitalistin saltanatı, gezegeni dolduran milyarlarca insanı, açlığın, yoksulluk ve yoksunluğun, işsizliğin, inanılmaz bir eşitsizlik ve adaletsizliğin, kanlı savaşların, zulüm ve işkencenin, dibi gelmez bir çürüme ve yabancılaşmanın pençesinde kıvrandırıyor.